Get Adobe Flash player

Flora, fauna

Decydującymi formami siedliskowymi, które w znacznym stopniu mają wpływ na atrakcyjność tej doliny są: rozległe wilgotne łąki, zespoły leśne, oraz zbiorowiska zaroślowe. W każdej z tych form siedliskowych występuje wiele gatunków zwierząt i roślin, które są objęte ochroną. Zbiorowiska szuwarowe i łąkowe występują w okolicach starorzeczy i innych stojących zbiorników wodnych. Wśród wielu gatunków roślinności szuwarowej znaleźć tu można szuwar turzycy zaostrzonej, turzycy pęcherzykowatej, turzycy prosowej, turzycy tunikowej, starca błotnego, przetacznika błotnego. Do zbiorowisk zaroślowych należy też dodać zespół o charakterze borealno-kontynentalnym z brzozą niską, reliktem glacjalnym objętym ochroną i wierzby rokity, częstszy jest zespół wierzby pięciopręcikowej i szarej z chronioną kaliną koralową, kruszyną i porzeczką czarną. W dolinie są idealne warunki dla wielu zbiorowisk wodnych a w szczególności w jeziorkach pozostałych po starorzeczach, takich jak: rzęsa wodna, grzybień biały, grążel żółty, storczyk krwisty, plamisty, najmniejsza roślina kwiatowa świata wolffia bezkorzeniowa. Obszar Doliny Wieprza stwarza również warunki dla rozwoju świata zwierząt, a w szczególności bezkręgowców - motyli (rusałka admirał, pokrzywnik, perłowców), płazów ogoniastych (traszka zwyczajna, grzebieniasta) płazów bezogoniastych (ropuchy). W bliskości koryta rzeki, podmokłych łąkach, znajdują się skupiska niezapominajki, wiązówki błotnej, krwawnicy lekarskiej. Zbocza rzeki są silnie nasłonecznione co sprzyja życiu murawie kserotermicznej i roślinności stepowej. Przy rzece występują też rzadkie gatunki traw, np. zespół strzęplicy nadobnej i kostrzewy bruzdkowej. Ciepłe skrawki przy rzece zamieszkuje jaszczurka zwinka, oraz padalec. Również możemy spodkać najpiękniejszego polskiego motyla- pazia królowej. Wśród starorzecza doliny Wieprza dobre warunki do bycia znalazł sobie żółw błotny, gatunk który został zamieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze. Natomiast nad samą rzeką zadomowiły się bobry, które zostały sprowadzone do Roztoczańskiego Parku Narodowego i rozpowszechniły się nad całą rzeką. Miejsce żerowania mają też tu wydry, oraz między innymi niewielki rzęsorek rzeczny, którego trudno spotkać z powodu jego małych rozmiarów. Również i w śród ptactwa które komponuje się w piękny krajobraz doliny występują ptaki które są obięte ochroną. Liczne ptactwo reprezentują: brodziec piskliwy, dudek, łabędź niemy, perkoz dwuczuby, puszczyk, remiz, sieweczka rzeczna, sikory, wilga, zięba, oraz zimorodka (Michalczyk, Wilgat, 1998).

Obszar chronionego krajobrazu Pradolina Wieprza

 Obszar Chronionego Krajobrazu „Pradolina Wieprza” jest bogaty również pod względem fauny. Spotkać można między innymi żółwia błotnego, oraz liczne ptaki wodno-błotne takie jak: derkacz i brodziec piskliwy.

Natura 2000

Powierzchnia: 13 971 ha
Położenie administracyjne: województwo lubelskie; powiaty: lubartowski, puławski, rycki
Formy ochrony przyrody: Rezerwat przyrody Piskory (203ha; 1998)
Obszar Chronionego Krajobrazu Pradolina Wieprza (33 159 ha; 1990)
Natura 2000 obszar specjalnej ochrony ptaków

Ostoja obejmuję ok. 40 kilometrowy, równoleżnikowy, dolny odcinek doliny rzeki Wieprz - jednej z największych rzek Polski; stanowiący ważny korytarz ekologiczny pomiędzy Polesiem a Doliną Wisły. W najszerszym miejscu szerokość doliny sięga 6 km. Koryto rzeki ma typowy nizinny charakter, silnie meandruje, w niektórych fragmentach rzeki okresowo tworzą się piaszczyste ławice, a jej brzegi porastają stare dziuplaste wierzby, a także olchy. W dolinie liczne są starorzecza oraz całoroczne zastoiska wody. Rokrocznie wiosną, woda zalewa niemal całą dolinę, tworząc idealne warunki dla migrujących licznie przez ten "korytarz" ptaków blaszkodziobych oraz siewkowych.
Dominującym siedliskiem na tym obszarze są ekstensywnie uprawiane łąki, które pomimo licznych melioracji wykazują często duży stopień uwilgotnienia. Miejscami występują łęgi oraz zakrzaczenia wierzbowe, a lokalnie ciepłolubne napiaskowe murawy. Najcenniejszym typem lasów są olsy, które licznie porastają na brzegach doliny. Największe kompleksy lasów otaczają stawy w Podlodowie oraz położony na południowym zachodzie ostoi zbiornik Piskory. Ten ostatni - o wybitnych walorach przyrodniczych, leży pomiędzy zalesionymi wydmami i w niektóre lata cierpi na deficyty wody.
W dolinie Wieprza usytuowanych jest też kilka kompleksów stawów rybnych (Baranów, Podlodów, Przytoczno, Sobieszyn, Sarny i Ułęż), jednak tylko na nielicznych zbiornikach utrzymywany jest szerszy pas roślinności szuwarowej. W okolicach miejscowości Jeziorzany prowadzi się swobodny wypas koni i bydła.

Siedliska i typy użytkowania gruntów w ostoi
lasy i zadrzewienia - 14%, łąki i pastwiska - 65% , inne tereny rolne - 14%, mokradła - 2%, zbiorniki wodne i cieki - 4% , inne - 1%

Kluczowe gatunki ptaków stwierdzone w ostoi Dolina Dolnego Wieprza:

Dolina pełni funkcję korytarza ekologicznego o randze krajowej. Jest ważną ostoją siedlisk podmokłych i okresowo zalewanych łąk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej. Stwierdzono występowanie 8 rodzajów siedlisk przyrodniczych z tego załącznika, zajmujących łącznie 37% obszaru. W ostoi znajduje się jedyne istniejące w Polsce, stanowisko zastępcze marsylii czterolistnej. Roślina została tu wprowadzona w latach 1995-2000. Ponadto występuje tu 6 gatunków zwierząt z załącznika II Dyrektywy Siedliskowej. Jest to też ważna ostoja ptaków wodno - błotnych. Rozległy, otwarty teren ma bardzo duże walory krajobrazowe.
Na terenie chronionym Naturą 2000 o powierzchni 8182,3 ha znajdują dwie kategorie obszarów chronionych:
- obszary ptasie - (OSO Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków) - obszary siedliskowe - (SOO Obszary Specjalnej Ochrony Siedlisk).
Różnica wysokości tego terenu wynosi 12 metrów, ze średnią wysokością 129m n.p.m., a usytuowany jest w trzech powiatach: lubartowskim, puławskim i ryckim. Rozmieszczony jest też w 8 gminach Baranów, Firlej, Jeziorzany, Kock, Michów, Puławy, Ryki, Żyrzyn.
Typy siedlisk wymienione w Załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG:
- Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion
- Zalewane muliste brzegi rzek
- Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)
- Zarośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)
- Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk
- Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion
Występują tu liczne gatunki roślin. Marsylia czterolistna to wodna paproć wymarła na naturalnych stanowiskach w Polsce. Powtórnie została wprowadzona do środowiska, m.in. w Lasach Gołąbskich. Innymi gatunkami roślin pływających są salwinia pływająca i wolfia bezkorzeniowa. Kolejnym narażonym na wyginięcie gatunkiem jest goździk pyszny. Bardzo liczne są – grążel żółty i grzybienie białe (www.natura2000.lubelskie.pl).
Ten odcinek Wieprza jest uznawany za jeden z najbogatszych – pod względem faunistycznym – obszarów Lubelszczyzny. Na szczególną uwagę zasługują ptaki. W stromych, urwistych brzegach rzeki swoje gniazda wygrzebują brzegówki oraz zimorodki. Zbiorniki wodne są miejscem występowania czterech gatunków perkozów, w tym najrzadszego w kraju zausznika, gęgawy oraz bąka i kokoszki wodnej. Zadrzewienia to miejsca schronienia i rozrodu dziwonii, remiza, słowika szarego i dudka. Na wilgotnych łąkach można obserwować kszyka, derkacza, rycyka, płaskonosa, cyrankę oraz krwawodzioba i błotniaka łąkowego. W lasach jest rekordowe w skali kraju zagęszczenie puchacza. Poza awifauną godne uwagi są śliz, piskorz, żółw błotny, a także bóbr i wydra. Na uwagę zasługują również płazy, m. in. traszka zwyczajna, kumak nizinny i dwa gatunki ropuch: szara i zielona (www.natura2000.lubelskie.pl).

Rezerwat Jezioro Piskory.

Celami utworzenia rezerwatu była ochrona urozmaiconej roślinności wodnej oraz szuwarowej, jak również lasów, głównie olsów. Jednym z celów była też ochrona wszelkich biotopów wodno-błotnych ptaków, ochrona stanowisk rzadkich i chronionych gatunków roślin, a także zabezpieczenie obiektu przyrodniczego o dużych walorach naukowych i dydaktycznych.
Na obszarze rezerwatu stwierdzono występowanie 285 roślin naczyniowych, 8 gatunków roślin chronionych oraz 3 gatunki rzadkich na Lubelszczyźnie. Świat ptaków reprezentuje  129 gatunków z czego 102 gatunki to ptaki lęgowe. Na Piskorach spotkać można Bąka (Botaurus stellaris), Bielika (Haliaeetus albicilla), Błotniaka stawowego (Circus aeruginosus), Błotniaka zbożowego (Circus cyaneus), Błotniaka łąkowego (Circus pygargus), Myszołowa (Buteo buteo), Bociana białego oraz czarnego (Ciconia ciconia, Ciconia nigra), Rybitwę rzeczną (Sterna Hirundo), popielatą (Sterna paradisaea), białoczelną (Sterna albifrons), białowąsą (Chlidonias hybridus), czarną (Chlidonias niger), białoskrzydłą (Chlidonias leucopterus) ale także bobry, sarny, jelenie, łosie, dziki oraz wiele, wiele innych zwierząt których wymienianie zajęło by zbyt dużo miejsca. Oprócz ptactwa Piskory słyną z bogatej roślinności, takiej jak Bagno zwyczajne (Ledum palustre), Konwalia majowa (Convalaria majalis), Pajęcznica gałęzista (Anthericum ramusom), Pływacz zwyczajny (Utrcularia vulgaris) i Jaskier wielki (Ranunculus lingua) (Kucharczyk, 1996).



Na tym chronionym odcinku Wieprz tworzy ogromne zakola, łachy i wysepki, a brzegi porastają kępy zadrzewień. Koryto otaczają łąki i pastwiska, na których zachowano tradycyjne formy gospodarowania. OCK odznacza się wybitną różnorodnością biologiczną. Wiele rzadkich roślin nie tylko związane jest z łąkami czy starorzeczami, ale także z ciepłolubnymi murawami i pastwiskami oraz lasami i borami. To także miejsce obfitujące w wiele rzadkich kręgowców. Można tutaj obserwować dziesiątki gatunków ptaków siewkowatych, brodzących, drapieżnych i wodnych.

Teren pradoliny to przede wszystkim bardzo cenne pod względem przyrodniczym łąki położone nad rzeką Wieprz, pomiędzy Jeziorzanami a Baranowem.

Interesująca przyrodniczo dolina Wieprza uformowała się już w okresie najstarszego zlodowacenia (południowego), cechą charakterystyczną dla niej jest częsta zmiana przebiegu. Przykładem jednej z takich zmian są jeziora Kunów i Firlej, a część dawnego koryta Wieprza zajmuje ujście Tyśmienicy, równie cennej przyrodniczo.

Charakterystycznym elementem w krajobrazie doliny rzeki Wieprz są liczne starorzecza, zakola i meandry, które komponując się wraz z nadbrzeżnymi zespołami roślinnymi nadają jej mozaikowy i wyjątkowo malowniczy charakter. W niektórych miejscach szerokość doliny osiąga nawet 5 km, tworząc wczesną wiosną obszerne rozlewiska, np. w okolicach Jeziorzan. Coroczne zalewanie tych obszarów przez wody rzeki jest niezbędne dla ekologii wielu zespołów roślinnych o niezwykle cennym charakterze przyrodniczym i krajobrazowym.

 

 

 

 

 

Licznik odwiedzin

Ilość wizyt: 67877

Ilość osób online: 21 guests